Duizenden kinderen thuis als gevolg van opheffen voorschool

(Laatst bijgewerkt op 7 november 2017)

Precies de kinderen waar het om gaat, worden door de Harmonisatiewet die 1 januari 2018 ingaat, getroffen. De voorschool, een peuterspeelzaal met een voorschools programma dat speciaal gericht is op de ontwikkeling van peuters die te kampen hebben met een achterstand, is opgeheven zonder dat er een laagdrempelig goed alternatief voor in de plaats is gekomen. Duizenden kinderen met een ontwikkelingsachterstand zullen vanaf 1 januari thuis zitten.

Waarom duizenden kinderen met een ontwikkelingsachterstand thuis komen te zitten

Vakmensen in het veld konden beleidsmakers al van te voren vertellen: dit gaat niet werken voor deze ouders:

  • Dat de ouders moeten gaan betalen geeft veel ouders geen andere keus dan hun kind thuis te houden. Ook al moeten de laagste inkomens maar een paar euro per maand betalen, voor deze ouders is het simpelweg een keus tussen eten of kinderopvang.
  • De nieuwe situatie is voor ouders met kinderen met een achterstand veel te ingewikkeld en bureaucratisch.
uitsnedefolder
Uit een folder van de overheid voor ouders van kinderen met een ontwikkelingsachterstand
  • Verder schrikken veel ouders terug voor de Belastingdienst. Een foutje is vanwege de complexe regelgeving gauw gemaakt en dan zit je zomaar tot over je oren in de schulden.
  • Ook zijn er ouders die hun kinderen niet op de kinderopvang willen hebben. School – prima, maar geen opvang.
  • Ook kinderen die niet tot de doelgroep behoren haken af. Om financiële redenen – zij kunnen honderden euro’s per maand moeten gaan betalen – en om praktische redenen – zij moeten nu verplicht minimaal 15 uur afnemen, verspreid over een aantal dagen.

Voorschoolmedewerkers komen terecht in de kinderopvang

  • Omdat voorscholen worden omgevormd tot commerciële kinderdagverblijven vallen voorschoolmedewerkers voortaan onder de – slechtere – CAO van de kinderopvang en worden medewerkers in de kinderopvang.

  • Mensen die vanuit hun vak altijd gewerkt hebben vanuit een onderwijsperspectief, voelen zich nu in de opvang niet meer op hun plek en zoeken ander werk. Het gevolg is dat schat aan ervaring en kennis verloren gaat.

 

Hoe heeft het zover kunnen komen?

We zetten in het kort de feiten op een rijtje.

De aap komt uit de mouw

  • Eind mei wordt door de Eerste Kamer geruisloos de Harmonisatiewet als hamerstuk aangenomen. De wet gaat per 1 januari 2018 in.

  • Volgens het ministerie van Sociale Zaken gaat het om een kleine aanpassing en geen keus voor een alomvattende voorziening.

  • De Raad van State stelt echter dat het ministerie toch gekozen heeft voor een alomvattende voorziening en dat het daarmee om een drastische verandering gaat met “ingrijpende gevolgen“.

  • Eind oktober wordt er in de media voor het eerst gesproken de gevolgen van de wet: er wordt gesproken van een aardverschuiving in de peuterwereld.

Raad van State

Een wet voor een voorziening die verdwijnt…

  • Volgens Sociale Zaken gelden er voortaan voor voorscholen en peuterspeelzalen dezelfde regels als voor kinderdagverblijven.

  • Dat is opmerkelijk omdat deze voorscholen en peuterspeelzalen door de wet ophouden te bestaan.

  • De Raad van State verbaast zich over deze tegenstrijdigheid.

Geen onderwijs meer

  • Het ministerie maakt een principiële keus door onderwijs voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand te beëindigen en te kiezen voor opvang.

  • Hiermee wordt een drastische keus gemaakt en wordt de weg van onderwijs verlaten.

  • Dit terwijl het de meest logische keus leek om voorschools onderwijs onder te brengen bij onderwijs zoals de Onderwijsraad voorstelde omdat het bij voorschools onderwijs per slot van rekening gaat over… onderwijs. Gewoon de voorschool laten bestaan en integreren in het bestaande onderwijs van de basisschool. Onder regie van mensen die verstand hebben van onderwijs. Mensen die weten dat je jonge kinderen geen “schools” onderwijs moet aanbieden maar onderwijs dat aansluit bij de betrokkenheid van het kind zoals Céline Alvarez zo mooi laat zien met haar kinderen.

De kwaliteit van de kinderopvang gaat “verder omhoog”

  • Volgens het ministerie gaat de wet ervoor zorgen dat de kwaliteit van de kinderopvang “verder omhoog” gaat. Probleem is echter, dat er nauwelijks sprake is van kwaliteit in de kinderopvang: wetenschappers van het Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO) tot het oordeel “matig” als het gaat om de kwaliteit van de kinderopvang in Nederland voor maar liefst 86% van alle kinderdagverblijven.

  • Volgens wetenschappers is dat een groot probleem omdat een goede pedagogische kwaliteit een voorwaarde is voor een positief effect op de ontwikkeling van kinderen.

Het ministerie kiest voor de markt…

…en niet voor winst: de eerste jaren van een mens zijn cruciaal

  • Wetenschappers zijn het er over eens dat de eerste jaren van een mens de gouden jaren zijn en toekomstbepalend.

  • Zelfs ervaren onderzoekers blijven verbaasd hoeveel de wijze van ontwikkelen van het jonge kind invloed heeft op het latere leven.

  • Kleine kinderen zijn genieën, wetenschappers en kunstenaars.
  • Onderzoeken als dat van Heckman die laten zien, dat het ook in financieel opzicht opgaat: investeringen in jonge kinderen leveren het meeste rendement op:

Early childhood development is a smart investment

Het is tijd om de belangen van het kind centraal te stellen

  • In de kinderopvang
    • is er een een brancheorganisatie die opkomt voor de belangen van kinderopvangindustrie,
    • zijn er vakbonden die het opnemen voor de werknemers en
    • een werkgeversorganisatie die de belangen van werkgevers behartigt.
  • De vraag is: wie komt er op voor de belangen van het kind?
  • Dit is de tijd om de belangen van kinderen centraal te stellen: dat is voor alle partijen op korte en lange termijn de beste oplossing.

Samenvattend

  • Kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben onderwijs nodig, geen opvang.
  • De Harmonisatie wet is een heel ingewikkelde weg om iets te bereiken wat je juist niet wilt bereiken: dat kinderen met een ontwikkelingsachterstand een nog grotere achterstand krijgen.
  • De welzijnsorganisaties die druk zijn met het ombouwen van hun voorscholen tot kinderdagverblijven zijn somber.
  • Dit is de tijd om in te zien dat een activiteitenaanbod voor deze kinderen,  helemaal afgestemd op de leerbehoefte van de peuter, toch echt meer onder onderwijs valt dan onder opvang. Er is een goed doordacht aanbod nodig om alle kinderen een geweldige start en zo een hoopvolle toekomst te geven.

genius

Achtergrond

De dubieuze rol van BOinK

  • Waarom is – na jarenlang miljarden geïnvesteerd te hebben in de voorschool – een totaal andere weg is ingeslagen, door voorschools onderwijs te vervangen door kinderopvang? Wat is de rol van BoinK hierin?

  • BoinK komt in naam op voor de ouders van kinderen in de kinderopvang maar wordt voor een groot deel gefinancierd door kinderopvangondernemers.

  • Ouders kunnen geen lid van kunnen van Boink.

  • In de praktijk lijkt de organisatie vooral oog te hebben voor de commerciële belangen van de kinderopvang.

  • BOinK, heeft een onderzoek betaald waaruit zou blijken dat de voorschool weggegooid geld is.

  • Wetenschappers van de Universiteit Utrecht concluderen dat dit onderzoek niet goed is uitgevoerd. Zij stellen dat de voorschool wel zin heeft.

  • Een andere onderzoeker van de Universiteit Utrecht stelt tevens dat het onderzoek kinderen met verschillende taalachterstanden met elkaar vergelijkt en daarom geen resultaten laat zien.